Warto wiedzieć przed oddaniem krwi
Cieszymy się, że rozważasz oddanie krwi - to wyjątkowy gest, który może uratować zdrowie, a nawet życie innych osób. Każda donacja ma ogromne znaczenie, dlatego przygotowaliśmy dla Ciebie przejrzysty przewodnik, który pomoże Ci bezpiecznie i komfortowo przejść przez cały proces.
Na tej stronie znajdziesz najważniejsze informacje dotyczące przygotowania do oddania krwi, przebiegu donacji oraz zasad postępowania po jej zakończeniu. Dzięki nim dowiesz się, czego możesz się spodziewać i jak najlepiej zadbać o siebie przed i po oddaniu krwi.
Podstawowe wymagania
18-65 lat
Dawcą może zostać osoba pełnoletnia, do ukończenia 65. roku życia.
Minimum 50 kg
Minimalna masa ciała wymagana do bezpiecznego oddania krwi wynosi 50 kilogramów.
Dobry stan zdrowia
Dawca powinien być ogólnie zdrowy i nie mieć objawów infekcji.
Ważne: Ostateczną decyzję o dopuszczeniu do oddania krwi podejmuje
osoba kwalifikująca na podstawie wywiadu, wyników badań
oraz Twojej historii zdrowotnej.
Nawet jeśli spełniasz ogólne kryteria, kwalifikacja jest zawsze indywidualna i ma na celu
zapewnienie bezpieczeństwa zarówno dawcy, jak i biorcy.
Najczęstsze pytania przed donacją
Tatuaż lub kolczyk
Po wykonaniu tatuażu, makijażu permanentnego lub piercingu obowiązuje 4-miesięczna przerwa.
Przeziębienie / grypa
Po infekcji typu grypa, przeziębienie lub gorączka (temp. powyżej 38°C) trzeba odczekać
min. 14 dni od całkowitego ustąpienia objawów i zakończenia leczenia.
Miesiączka
Aktualne przepisy pozwalają oddawać krew również w trakcie miesiączki,
jeśli samopoczucie jest prawidłowe, a krwawienie nie jest nadmierne.
Częstotliwość donacji
Zarówno kobiety, jak i mężczyźni mogą oddawać krew pełną co 8 tygodni.
Różnica dotyczy limitów rocznych: kobiety - 4 donacje, mężczyźni - 6 donacji.
Rok liczy się od daty donacji, a nie kalendarzowo.
Wymagane dokumenty
Dokument potwierdzający tożsamość i numer PESEL
Zgłaszając się do oddania krwi, musisz posiadać przy sobie ważny dokument tożsamości ze zdjęciem.
Akceptowane dokumenty:
- dowód osobisty,
- paszport,
- karta pobytu / karta stałego pobytu,
- książeczka żeglarska,
- żołnierska karta tożsamości,
- dokument elektroniczny (po zalogowaniu przy rejestracji).
Uwaga! Prawo jazdy oraz legitymacje szkolne/studenckie nie są akceptowane jako dokument tożsamości.
Cudzoziemcy nieposiadający prawa pobytu potwierdzają tożsamość przy pomocy dokumentu
zawierającego: zdjęcie, imię i nazwisko, datę urodzenia, serię i numer dokumentu.
Przygotowanie do oddania krwi lub jej składników
Oddawanie krwi jest bezpieczne, jednak u niewielkiej liczby dawców (ok. 2-3%) po oddaniu krwi pełnej mogą wystąpić tzw. reakcje wazowagalne. Dotyczą one ok. 8-11% dawców pierwszorazowych oraz 1-2% dawców wielokrotnych. Do reakcji wazowagalnych zaliczane są: bladość powłok skórnych, zawroty głowy, uczucie osłabienia, wzmożona potliwość, zwolnienie akcji serca, spadek ciśnienia tętniczego oraz krótkotrwałe omdlenie. Reakcje te może wywołać niekiedy już sam widok krwi lub przyrządów do jej pobierania.
Odpowiednie przygotowanie do donacji oraz właściwe zachowanie po oddaniu krwi
znacząco zmniejszają ryzyko ich wystąpienia. Poniżej znajdziesz praktyczny przewodnik krok po kroku.
Zjedz lekki posiłek
Nie wolno oddawać krwi na czczo - zalecany jest niskotłuszczowy posiłek.
Nawodnij organizm
Wypij ok. 2 litrów wody w ciągu poprzedniej doby i szklankę tuż przed donacją.
Unikaj wysiłku fizycznego
W dniu oddania krwi nie zaleca się intensywnego treningu ani dużego wysiłku.
Min. 30 minut bez papierosa
Palenie papierosów przed donacją zwiększa ryzyko omdlenia.
Oddawanie krwi krok po kroku
1. Rejestracja
Okazujesz dokument tożsamości i wypełniasz formularz z danymi osobowymi oraz pytaniami o Twój stan zdrowia.
2. Badania i wywiad
Oznaczany jest poziom hemoglobiny, mogą być pobrane próbki do badań. Lekarz przeprowadzi wywiad i zmierzy ciśnienie.
3. Pobór krwi
Pobór trwa 8-10 minut, pobierana jest jedna jednostka (~450 ml). Przed poborem umyj ręce i zgięcia łokciowe.
4. Regeneracja
Odpocznij kilka minut po donacji, a następnie odbierz posiłek regeneracyjny.
5. Badania krwi
Twoja krew zostanie przebadana i oznakowana. Jeśli chcesz otrzymać wyniki - poinformuj o tym w rejestracji.
Co robić po oddaniu krwi?
Stosuj się do zaleceń
Postępuj zgodnie z instrukcjami personelu medycznego - to klucz do bezpieczeństwa.
Unikaj wysiłku
Nie ćwicz, nie dźwigaj i nie wracaj od razu do intensywnej pracy fizycznej.
Unikaj gorących pomieszczeń
Przegrzanie ciała może wywołać omdlenie - zachowaj umiar.
Nie pij alkoholu
Alkohol spowalnia regenerację i sprzyja odwodnieniu po donacji.
Wyrzuć zabrudzony opatrunek
Zużyty opatrunek należy wyrzucić do pojemnika na odpady medyczne (czerwony worek).
Nie pal i nie żuj gumy
W ciągu 2-3 godzin po oddaniu krwi unikaj palenia papierosów i żucia gumy.
Nie prowadź pojazdów
Bezpośrednio po oddaniu krwi nie powinno się prowadzić samochodu ani obsługiwać maszyn.
Dotyczy to szczególnie pilotów, kierowców autobusów czy osób pracujących na wysokościach -
powrót do pracy min. po 12 godzinach.
Odpocznij po donacji
Po oddaniu krwi odpocznij przynajmniej 15 minut, trzymaj uciśnięte miejsce wkłucia (ręka wyprostowana w łokciu) i nie noś ciężarów tą ręką.
Po oddaniu krwi organizm może chwilowo być osłabiony, a miejsce wkłucia podatne na krwiaki czy zasinienia. Większość drobnych dolegliwości mija samoistnie, szczególnie jeśli stosujesz się do zaleceń personelu medycznego: odpoczywasz, unikasz wysiłku i gorących pomieszczeń, nie pijesz alkoholu ani nie palisz papierosów. W razie pojawienia się krwiaka lub zasinienia możesz zastosować chłodne okłady, np. z Altacetu lub lodu. Jeśli jednak objawy są duże, nasilone, nie ustępują w ciągu kilku godzin lub pojawiają się inne niepokojące symptomy, skontaktuj się z lekarzem rodzinnym lub personelem medycznym - nie ignoruj sygnałów swojego organizmu
Jeśli poczujesz się słabo…
Co zrobić, jeśli poczujesz się źle po oddaniu krwi?
- Nie panikuj. Zachowaj spokój i skup się na bezpiecznym ułożeniu ciała.
- Poinformuj osoby obok. Powiedz, że oddawałeś krew i czujesz się słabo.
- Pozycja ciała. Połóż się z nogami uniesionymi wyżej lub zrób skłon, tak aby głowa znalazła się między nogami.
- Skontaktuj się z lekarzem. Jeśli objawy pojawiły się po opuszczeniu miejsca oddania krwi lub nie ustępują w ciągu kilku minut, zgłoś się do lekarza lub personelu medycznego.
Przydatne informacje dla krwiodawców